fotografia

Jak działa teatr? Pierwszy sezon wtajemniczenia za nami

2019-12-20

Ponad 40 różnych spotkań z rzemieślnikami teatralnymi – od inspicjentów, przez krawcowe, po garderobiane, tapicera i modelatora. Teatr im. Juliusza Słowackiego w tym sezonie prowadził wyjątkowe warsztaty pt. „Jak działa teatr?”. Zobaczcie, co się na nich działo.

Spotkania w ramach projektu „Myśląca Ręka” przełamują dotychczasową narrację teatralną, w której sceniczną dominantą są aktorzy i reżyser. Na co dzień pamiętamy jeszcze o scenografach czy kostiumografach, ale niewiele osób zastanawia się nad tym, kto szyje kostiumy, w jaki sposób konstruuje się teatralne dekoracje czy kto zawiaduje całą teatralną maszynerią. Teatr Słowackiego dał w tym roku możliwość odkrycia tych fascynujących tajemnic i poznania teatru od środka.

Teatr od podszewki

– Na uszycie średniej wielkości męskiej koszuli potrzeba około 2 – 2,5 metra materiału. Najlepsza jest dobrej jakości bawełna – mówi Stanisława Baran, kierowniczka męskiej pracowni krawieckiej w Teatrze im. J. Słowackiego. – Na podstawie projektu i miary robi się wykrój koszuli, następnie zszywa się poszczególne części w kolejności: przód z karczkiem, potem tył, rękawy, mankiety, kołnierz, kieszonka. I koszula gotowa! Proste? Proste! Na pewno dla uczestników cieszących się sporym powodzeniem warsztatów krawieckich, które odbywały się w Domu Rzemiosł Teatralnych pod czujnym okiem teatralnych krawcowych. Każde warsztaty miały  swój motyw przewodni: szyto koszule, suknie, kamizelki, ale i uczono się też o gorsetach, frakach, a nawet marszczeniach czy kontrafałdach.

Warsztaty były połączeniem wiedzy teoretycznej i praktycznej: uczestnicy zwiedzali magazyn kostiumów teatralnych, oglądali poszczególne stroje, kroje i kostiumy, ale i sami mieli okazję uszyć fragment teatralnej garderoby. Zajęcia były również okazją do spotkania się z fascynującymi osobowościami i najbardziej doświadczonymi pracownikami teatru. Wśród osób, które pracują najdłużej w Teatrze im. J. Słowackiego jest m.in. tapicer Tadeusz Sobucki, który tworzy w nim od 20 lat.  Prowadzone przez niego warsztaty, były podróżą różnego rodzaju przez materiały, dekoracje i upięcia.

Najmłodsi na tropie tajemnic

Nie tylko dorośli mogli poznać tajniki rzemiosła teatralnego, nabyć nowe umiejętności praktyczne i zdobyć wiedzę. W sezonie odbyło się 18 warsztatów dla dzieci. Najmłodsi zwiedzali scenę i jej kulisy, odwiedzali pracownie i garderoby teatralne. Przymierzali kostiumy i peruki, dowiadywali się o szeregu czynności, które muszą wykonać rzemieślnicy, by aktor mógł wystąpić jako postać sceniczna. Sam pobyt na deskach teatralnych nierzadko budził duże emocje. Uczniowie spotykali się także z inspicjentami i producentami, odkrywając, jak duża ilość osób musi pracować nad tym, aby przedstawienie mogło się odbyć.

- Myślę, że tego typu warsztaty są doskonałym pomysłem na to, żeby w niekonwencjonalny sposób zachęcić dzieci, żeby chodziły do teatru i w przyszłości stały się bardziej świadomymi widzami. – mówiła podczas warsztatów „Tropem kapelusza” wychowawczyni Kinga Pawłowska.  

Spotkanie z rzemieślnikami teatralnymi może w przyszłości wpłynąć na wybór drogi przez najmłodszych uczestników. Zamiast najczęstszej dotąd odpowiedzi na pytanie, kim chcieliby zostać w przyszłości ( „aktorami”!), pojawić się mogą nieoczekiwane deklaracje, np. inspicjentem.

Nowe pokolenie rzemieślników i profesjonalistów

W ten sposób o swoim przyszłym zawodzie mówi 11-letni Julian Wiese-Korcala, uczestnik aż 11 warsztatów. Julian nie tylko bywał na zajęciach dla dzieci i młodzieży, ale także dla dorosłych i profesjonalistów. Po szeregu spotkań warsztatowych nie ma wątpliwości, że chciałby w przyszłości pracować w teatrze. Najbardziej zafascynowany był pobytem w magazynie teatralnym. Tam, prowadzący Łukasz Pipczyński, rzeźbiarz, malarz i modelator Teatru im. J. Słowackiego, oprowadzał po zakamarkach magazynu, zdradzając sposoby na stworzenie skomplikowanych scenografii, demonstrował praktyczne rozwiązania, a nawet uchylał rąbka tajemnicy, pokazując aktualnie przygotowywane dekoracje. Te warsztaty budziły zachwyt zarówno u młodzieży, jak i dorosłych uczestników spotkań.

W programie znajdowały się również warsztaty dla profesjonalistów: adeptów choreografii, muzyki, scenografii i reżyserii światła. W ubiegłym sezonie Dominika Knapik, przed treningiem praktycznym, opowiadała o łączeniu pracy tancerki i choreografki; Dominik Strycharski pokazywał różne sposoby pracy z głosem, co stanowiło wartościową lekcję zarówno dla warsztatu aktora, jak i muzyka. W obecnym sezonie odbyły się dwa praktyczne spotkania – najwybitniejszy scenograf młodego pokolenia, Mirek Kaczmarek, pokazywał, w jaki sposób można ukazać na scenie żywioły, a scenograf i reżyser światła Marcin Chlanda wraz z oświetleniowcem Filipem Kaczmarkiem pokazywali efekty, które można uzyskać za pomocą różnego rodzaju lamp. Nie obyło się jednak bez wiedzy bardzo konkretnej: uczestnicy dowiedzieli się m.in. czym jest sztankiet, dimmer, sunstrip, hazer, obwód DMX512 i inteligentna lampa.

Przyszłoroczne warsztaty w ramach projektu „Myślaca Ręka” zapowiadają się równie atrakcyjnie. Teatr im. Juliusza Słowackiego zdradza pierwsze zapowiedzi. Na liście pojawią się m.in. warsztaty krawieckie o takich tytułach jak „Sukienka Balladyny”, „Spodnie Ofelii”, „Koszula bliska ciału”, ale również warsztaty modelatorskie, choreograficzne i multimedialne. Po raz kolejny, uczestnicy będą mogli też zasiąść przy stoliku inspicjenta i zobaczyć spektakl zza kulis, tym razem będzie to „Hamlet” w reżyserii Bartosza Szydłowskiego. W tajemnice „teatralnej kuchni” i pracy inspicjenta wprowadzi uczestników pani Anna Wójcicka. Szczegóły warsztatów już wkrótce. Obserwujcie i czytajcie naszego bloga!

Tekst: Magdalena Urbańska

Fot. Klaudyna Schubert i Monika Stolarska

 

Spis teatralnej materii

Zastanawialiście się kiedyś nad tym, ile kostiumów, rekwizytów, elementów scenografii, sprzętu oświetleniowego, nagłośnieniowego i video, jest potrzebne, żeby zrealizować przedstawienie? Ilu ludzi pracuje w kulisach, żeby mogło się ono odbyć? Jeśli nie, to teraz macie doskonałą okazję, żeby się o tym przekonać. Prezentujemy listę elementów, dzięki którym został wykreowany świat Elsynoru w spektaklu „Hamlet” w reżyserii Bartosza Szydłowskiego.

Czytaj więcej

Najmłodsi widzowie w Domu Rzemiosł Teatralnych

W miniony wtorek w Domu Rzemiosł Teatralnych pojawili się uczniowie Szkoły Podstawowej nr 133 w Krakowie, żeby zobaczyć wystawę pt. „Myśląca ręka”. Dzieci odwiedziły też magazyn kostiumów i pracownie krawieckie. To tylko część atrakcji na jaką mogą liczyć najmłodsi widzowie Teatru im. Juliusza Słowackiego.

Czytaj więcej

Współczesna Balladyna

7 lutego w Teatrze Słowackiego, odbędzie się premiera „Balladyny” w reżyserii Pawła Świątka. Zajrzeliśmy do pracowni krawieckiej, w której powstawały kostiumy według projektów Marcina Chlandy. Uchylimy też rąbka tajemnicy dotyczącego samego spektaklu i jego nieoczywistych bohaterów.

Czytaj więcej

Hamlet okiem kamery

W jaki sposób powstaje video do poszczególnych przedstawień? Kto decyduje o jego treści? Jaki sprzęt jest do tego celu używany? Kto czuwa nad realizacją video podczas samego spektaklu? 15 lutego w Teatrze Słowackiego odbędą się warsztaty pt. „Elsynor okiem kamery”, podczas których specjaliści ds. multimediów, zdradzą kulisy powstawania video do spektaklu „Hamlet” w reż. Bartosza Szydłowskiego. Podczas warsztatów, które odbędą się w pełnej scenografii do przedstawienia, będzie można m.in. zapoznać się ze sprzętem, na którym pracuje teatr i spróbować własnych sił w realizacji.  

Czytaj więcej

Łyski, loki, koki

- Kiedy przyszłam do teatru wszystkie peruki, brody, wąsy, rzęsy i łyski robiliśmy na miejscu. Od tamtej pory wiele się zmieniło, ale jedna rzecz jest niezmienna, włosy miały i mają ogromny wpływ na odbiór i charakterystykę postaci. Czesanie, spinanie i układanie nadal są ważną częścią sztuki. – mówi Irena Kowal, charakteryzatorka, która pracuje w Teatrze Słowackiego od 43 lat.

Czytaj więcej

Nowa edycja warsztatów z rzemieślnikami teatralnymi

Zapraszamy do udziału w nowej edycji warsztatów pt. "Jak działa teatr?". W programie m.in. warsztaty krawieckie i modelatorskie oraz spotkania z profesjonalistami, z zakresu scenografii i multimediów. Będzie też okazja, żeby zajrzeć za teatralne kulisy i zobaczyć spektakl "Hamlet" zza stolika inspicjenta. Najmłodsi uczestnicy, poznają tajemnice 7-metrowego smoka i gigantycznej dłoni w której może się ukryć wiele osób. Warto poznać szczegóły programu!

Czytaj więcej

Kulturalne prezenty pod choinkę. Last minute!

Jutro Wigilia! To naprawdę ostatni moment na zdobycie prezentów, które znajdą się pod choinką. Chociaż nasz blog dotyczy teatralnej materii, to polecamy kulturalne prezenty, nie tylko te materialne. Zobaczcie co podpowiadają aktorzy, reżyserzy, rzemieślnicy i inni twórcy związani z Teatrem Słowackiego (i nie tylko).

Czytaj więcej

Wczoraj w Małopolskim Ogrodzie Sztuki, odbyły się warsztaty pt. "Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną", w których główną rolę odegrało światło. Warsztaty prowadzili: Marcin Chlanda i Filip Marszałek.

Czytaj więcej

Dziesięć warsztatów Juliana

11-letni Julian Wiese-Korcala był uczestnikiem dziesięciu warsztatów, które odbyły się w ramach cyklu "Jak działa teatr?" prowadzonego przez Teatr Słowackiego. Które z warsztatów mu się najbardziej podobały?

Czytaj więcej

Tajemnice peleryny

Dzisiaj w pracowni Domu Rzemiosł Teatralnych na ul. Radziwiłłowskiej 3, odbyły się ostatnie warsztaty krawieckie w tej edycji projektu "Jak działa teatr?". Ich głównym tematem były "Tajemnice peleryny".

Czytaj więcej

Guzik wieńczy dzieło

Jaką rolę odgrywa w kostiumie guzik? Kto decyduje o jego wyborze? Czy do szycia w teatrze wystarczy zwykłe rzemiosło? Kto się kryje za carskim mundurem i za kryzami Romea? Zapraszamy na rozmowę z panią Mariolą Wardecką, krawcową z męskiej pracowni krawieckiej w Teatrze Słowackiego.

Czytaj więcej

W świetle reflektorów, czyli jak się robi światło w teatrze?

Czym się zajmuje w teatrze reżyser światła i na czym polega jego rola? Jak wygląda proces "produkcji" oświetlenia i co wpływa na jego realizację? Zapraszamy na rozmowę z Marcinem Chlandą, scenografem, reżyserem światła i multimediów oraz wielkim miłośnikiem koszykówki, który 27 listopada poprowadzi w Teatrze Słowackiego warsztaty pt. "Wojna polsko-ruska..." w świetle reflektorów.

Czytaj więcej

Tajemnice scenografii do spektaklu „Hamlet”

Rozmowa z Małgorzatą Szydłowską, autorką scenografii i kostiumów do spektaklu „Hamlet” w reż. Bartosza Szydłowskiego, na podstawie „Studium o Hamlecie” Stanisława Wyspiańskiego. Premiera spektaklu odbędzie się 9 listopada w Teatrze im. J. Słowackiego w Krakowie.

Czytaj więcej

Maski Hamleta i Ofelii

9 listopada w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, odbędzie się premiera "Hamleta" (reż. Bartosz Szydlowski), a już dzisiaj - na 23. Międzynarodowych Targach Książki - można było zobaczyć maski Ofelii i Hamleta. Ich autorem jest Łukasz Pipczyński, rzeźbiarza i modelator Teatru Słowackiego. Autor, słynnego już smoka ze spektaklu "Smok" w reż. Jakuba Roszkowskiego.

Czytaj więcej

Najmłodsi widzowie na tropie tajemnic teatru

Dzisiaj w Teatrze Słowackiego odbyły się warsztaty pt. „Tropem kapelusza”, które poprowadzili: Bartosz Jelonek (producent spektakli) i Ewa Jędrzejewska – Balicka (garderobiana). Było zwiedzanie teatru i sceny, wizyta w garderobie i magazynie kostiumów, a także mnóstwo teatralnych opowieści, w których nie zabrakło również duchów...

Czytaj więcej

„Uszyłem 5940 kostiumów teatralnych”

Leszek Wyżga, przez 50 lat pracował jako krawiec, z czego blisko 40 lat w teatrze. Spod jego rąk wyszło blisko 6 tys. kostiumów. Obecne krawcowe i garderobiane, mówią o nim "legenda", "wielki mistrz", "wspaniały artysta".

Czytaj więcej

Trzy sekundy mogą „położyć” spektakl

Jaką rolę w teatrze odgrywa dźwięk? Kto się nim zajmuje? Ile czasu może trwać w teatrze cisza? Zapraszamy na rozmowę z Tomaszem Dziedzicem, kierownikiem pracowni akustycznej w Teatrze im. Juliusza Słowackiego. W sposób szczególny polecamy ją wszystkim scenografom.

Czytaj więcej

Nowa edycja warsztatów z rzemieślnikami teatralnymi

Zapraszamy na kolejną edycję warsztatów „Jak działa teatr?”. W programie m.in. oglądanie spektaklu „Smok” i „Imię róży” od kulis, „anatomia spódnicy”, spotkanie z tapicerem i garderobianymi, „odlotowe szmaty” i „replika twarzy” w pracowni modelatorskiej oraz warsztaty dla profesjonalistów z Mirkiem Kaczmarkiem i Marcinem Chlandą.

Czytaj więcej

Szkoła rzemieślników teatralnych

„Sztuka, sztuka. Wszyscy to czujemy. To jest w powietrzu, w nas. Rozumiesz to? Czujesz?” – zwraca się kierownik techniczny do młodego krawca w filmie „Personel” z 1975 r. Krzysztofa Kieślowskiego. „Tak, to jest takie uczucie, jakby się rosło” – odpowiada główny bohater. Zapraszamy do lektury tekstu na temat szkoły rzemieślników teatralnych.

Czytaj więcej

Zobacz „Imię róży” zza kulis

7 lipca, odbył się spektakl „Imię róży”. Było to ostatnie przedstawienie minionego sezonu w Teatrze im. J. Słowackiego. Zobaczcie co się działo za kulisami, w czasie, gdy Wiliam z Baskerville i nowicjusz Adso, prowadzili na scenie śledztwo, a nad opactwem zawisła groźba przybycia inkwizycji.

Czytaj więcej

Scenografia w 3 minuty

O tym kto jest autorem scenografii i kostiumów, dowiadujemy się przy okazji premiery sztuki, a jak wygląda w praktyce proces jej powstawania? Prezentujemy 3-minutowy filmik z montażu scenografii do spektaklu „Wyzwolenie” Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Radosława Rychcika.

Czytaj więcej

Ostatnie warsztaty w tym sezonie!

Garderobiane i charakteryzatorki, tapicer i modelatorzy, krawcowe z damskiej i męskiej pracowni, inspicjent i malarz, choreograf i kompozytor, to tylko część osób, które prowadziły warsztaty z cyklu „Jak działa teatr?”. W najbliższy czwartek odbędzie się ostatnie spotkanie. Kolejna warsztaty we wrześniu!

Czytaj więcej

Dorastałem w teatrze

"Jako mały chłopiec, bywałem często u mojej babci, która przez ponad 20 lat była garderobianą. Pewnie, gdyby nie babcia, nie zainteresowałbym się teatrem i obecnie bym w nim nie pracował. Dzięki niej mogłem nie tylko z bliska obserwować, jak wygląda „teatralna kuchnia”, ale również doświadczać magii teatru i poznać osoby, które tą magię tworzą. Wtedy, po raz pierwszy poczułem, jak pachnie scena..."- opowiada Bartosz Jelonek, producent z Teatru Słowackiego.

Czytaj więcej

Garderobiana patrzy zza kulis

- W naszej pracy liczy się precyzja, prędkość, umiejętność współpracy, a przede wszystkim zaufanie i dyskrecja. Garderoba powinna być jak konfesjonał – mówi Ewa Jędrzejewska – Balicka, - która od 25 lat jest garderobianą w Teatrze im. Juliusza Słowackiego.

Czytaj więcej

Poznaj tajemnice kurtyny Wyspiańskiego. Rozmowa z Tadeuszem Bystrzakiem

Małgorzata Wach: „Moja kurtyna jeszcze zawiśnie w tym teatrze”, powiedział młody Wyspiański. Jego słowa spełniły się po 126 latach. Co Pan czuł, kiedy kurtyna w końcu opadła? Tadeusz Bystrzak: Ulgę, że się udało. Mogło się nie udać? Mogło!

Czytaj więcej

Czym się zajmuje rzeźbiarz w teatrze?

„Przez jakiś czas myślałem o tym, żeby studiować scenografię, ale ostatecznie wybrałem rzeźbę, bo chciałem coś tworzyć własnymi rękami, a nie tylko projektować to, coś co później wykonają inni. Poza tym, od zawsze fascynował mnie rysunek i rzeźbiarstwo. Człowiek ma przed sobą blok materiału, który nie ma żadnej formy, ani treści i pracą własnych rąk nadaje mu kształt i znaczenie. Nieustanne mnie to zachwyca” – mówi Łukasz Pipczyński, rzeźbiarz, malarz, modelator w Teatrze im. Juliusza Słowackiego.

Czytaj więcej

Na Wawelu wkrótce „wyląduje” smok

W pracowni scenotechnicznej Teatru im. Juliusz Słowackiego na ul. Półłanki powstaje smok, jakiego w Krakowie jeszcze nie było. Stwór będzie miał ponad 6 metrów długości, 3 metry wysokości i 8 czerwca „wyląduje” na Wawelu.

Czytaj więcej

Każda suknia ma swoją historię

Jakie suknie nosiła teatralna caryca Katarzyna? Ile materiału i czasu potrzeba, żeby uszyć stylową suknię? Jak się w ogóle zabrać do szycia wytwornej sukni, a jak do oryginalnej letniej sukienki? Odpowiedź na te i wiele innych pytań, poznały uczestniczki warsztatów pt. „Architektura sukni”.

Czytaj więcej

„Lalka” od kuchni

W miniony piątek w Teatrze im. J. Słowackiego odbyła się premiera „Lalki” Bolesława Prusa, w reżyserii Wojtka Klema. Kogo nie zobaczyliśmy na scenie? Zachęcamy do lektury tekstu, który ukazał się na blogu jakdzialateatr.pl w dniu premiery. 

Czytaj więcej

Opowiedz o sobie dźwiękiem

W miniony wtorek i środę na Scenie Miniatura Teatru im. J. Słowackiego odbyły się warsztaty pt. „Głos jako instrument” prowadzone przez Dominika Strycharskiego. Czego się dowiedzieli jego uczestnicy?

Czytaj więcej

Powiedz to, zaśpiewaj, wykrzycz!

Głos jest jedynym instrumentem muzycznym, który mamy ze sobą zawsze, ale nie zawsze znamy i wykorzystujemy jego możliwości. Zwykle używamy go do tego, żeby mówić. Rzadziej, żeby śpiewać, a najrzadziej, żeby wyrażać siebie. 7 maja odbędą się warsztaty z Dominikiem Strycharskim pt. „Głos jako instrument”, które pomogą lepiej poznać, zrozumieć i usłyszeć swój własny głos.

Czytaj więcej

Poznaj ludzi, których nie widać

Rozmowa z Małgorzatą Szydłowską - „Myśląca ręka” jest wieloletnim projektem edukacyjnym, dzięki któremu można zajrzeć na teatralne zaplecze i poznać ludzi, którzy do tej pory byli niewidzialni dla publiczności. Mam na myśli teatralnych rzemieślników, czyli inspicjentów, krawcowe, garderobiane, charakteryzatorów, oświetleniowców, stolarzy, tapicerów, akustyków, montażystów...

Czytaj więcej

Przepis na koszulę

Zastanawialiście się kiedyś nad tym w jaki sposób zostały uszyte Wasze koszule? A może chcielibyście uszyć koszulę według własnego projektu? Jeśli tak, to zapraszamy na warsztaty „Obyczaje koszul”, które odbędą się 27 kwietnia w Domu Rzemiosł Teatralnych.

Czytaj więcej

Kulisy tworzenia kurtyny Wyspiańskiego

126 lat - tyle dokładnie przeleżał w archiwach projekt kurtyny, autorstwa Stanisława Wyspiańskiego pt. „Z moich fantazyj”. Udało się go zrealizować w październiku ubiegłego roku. Zadania podjął się artysta malarz Tadeusz Bystrzak. Zapraszamy na warsztaty, podczas których zdradzi kulisy powstawania tego niezwykłego dzieła. Warsztaty odbędą się już 25 kwietnia!

Czytaj więcej

Zatańcz wspomnienie z dzieciństwa

14 kwietnia na małej scenie Teatru im. J. Słowackiego odbyły się warsztaty choreograficzne z Dominiką Knapik, pt. „Świadomość ciała”. Na początku było „dramatyczne umieranie”, potem strach i szczęśliwe wspomnienia z dzieciństwa…

Czytaj więcej

Chodź na warsztaty!

- Szycie zaczyna się od ciekawości. - mówią szefowe teatralnych pracowni krawieckich! - To właśnie ciekawość najczęściej przyciąga na warsztaty "Jak działa teatr?", ale jest jeszcze jeden ważny impuls...

Czytaj więcej

Wszystko ma swoją miarę

- Kino mnie nudzi. Jest jak sztuczne kwiaty. Wygląda ładnie, ale nie ma w nim życia. Z teatrem jest inaczej. Nie ma dwóch takich samych przedstawień. Co wieczór historia dzieje się od nowa. - mówi Stanisława Baran, kierowniczka męskiej pracowni krawieckiej w Teatrze im. Juliusza Słowackiego.

Czytaj więcej

Znam teatr od podszewki

Tadeusz Sobucki, tapicer w Teatrze im. Juliusza Słowackiego - Większość ludzi myśli, że tapicer, to ktoś kto się zajmuje obiciami mebli. Na tym polega ta praca w tzw. zwyczajnym świecie, ale teatr nie jest zwyczajnym miejscem. Jest miejscem, gdzie się stwarza różne światy. 

Czytaj więcej

Kostium będzie nas pamiętał

W teatrze trzeba umieć szyć wszystko. Od bielizny po futra. Od współczesnej spódnicy, po suknię z epoki i bajkowy kostium. Trzeba też mieć otwartą głowę na pomysły scenografa, a te bywają naprawdę zaskakujące! - mówi Grażyna Cichy, kierowniczka damskiej pracowni krawieckiej.

Czytaj więcej

Zapraszam do magazynu kostiumów

W Domu Rzemiosł Teatralnych przy ul. Radziwiłłowskiej 3 w Krakowie, mieści się magazyn kostiumów, mebli i rekwizytów Teatru im. Juliusza Słowackiego. Można do niego wejść i dotknąć historii krakowskiego teatru. Jest tylko jeden warunek.

Czytaj więcej